Fatlað fólk í hamförum

  • Kristín Björnsdóttir
  • Ásta Jóhannsdóttir

Abstract

Útdráttur: Fatlað fólk er í sérstaklega viðkvæmri stöðu þegar kemur
að hamförum þar sem það er líklegra en annað fólk til að búa við fátækt
og vera jaðarsett í samfélaginu. Þrátt fyrir þetta hefur fatlað fólk orðið
útundan í allri umræðu um almannavarnir og hamfarir, bæði í rannsóknum
og opinberri umræðu. Markmið þessarar greinar er tvíþætt. Í fyrsta lagi að
skoða áhrif hamfara á líf og aðstæður fatlaðs fólks og í öðru lagi að greina
viðbragðsáætlanir almannavarna og leiðbeiningar í hamförum með tilliti
til aðstæðna fatlaðs fólks. Loks er leitast við að túlka með hvaða hætti
fötlun birtist í þessu samhengi. Ekki hefur verið fjallað um fatlað fólk og
hamfarir áður í íslensku fræðasamfélagi. Er þessi grein liður í að vekja
athygli á sérstökum aðstæðum fatlaðs fólks þegar ógn steðjar að samfélaginu
og hvetja til frekari umfjöllunar á þessu sviði. Niðurstöðurnar benda til
þess að samspil umhverfis og félagslegra þátta geti aukið alvarleika hamfara
fyrir fatlað fólk og á rætur að rekja til abelískra viðmiða samfélagsins.
Lykilorð: Fatlað fólk – hamfarir – samtvinnun – ableismi

Abstract: Disabled people are in a vulnerable position regarding disasters,
also they belong to a marginalized group which is disproportionally
affected by poverty. Still, disabled people have been overlooked in theoretical
and public discussion on the topics of public safety and disasters.
The aim of this article is twofold; First to explore how disabled people
are affected by disasters and second to analyse how the needs of disabled
people are met in official emergency planning and disaster prevention and
mitigation guidelines. The body of academic literature on the topic of disability
and disasters is non-existent within the Icelandic context. This article
will hopefully engage a broad interest and discussion about disability
and disasters. The findings suggest that the intersection of environmental
and ableist social factors can increase the severity of the disaster consequences
and aftermath for disabled people.
Keywords: Disabled people – disasters – intersectionality – ableism

 

Published
2021-10-14
How to Cite
Björnsdóttir, K., & Jóhannsdóttir, Ásta. (2021). Fatlað fólk í hamförum. Íslenska þjóðfélagið, 12(1), 72-86. Retrieved from https://thjodfelagid.is/index.php/Th/article/view/213